Proeftijd: rechten en plichten voor werknemers (2026)

De proeftijd is bedoeld om werkgever en werknemer de kans te geven elkaar te leren kennen. Maar de wettelijke regels worden vaak verkeerd toegepast — met vervelende gevolgen. In dit artikel lees je precies wat je rechten en plichten zijn tijdens de proeftijd en wanneer een proeftijdbeding ongeldig is.

De proeftijd is geregeld in artikel 7:652 van het Burgerlijk Wetboek (BW). De maximale duur hangt af van je contracttype:

• Contract van 6 maanden of korter — Géén proeftijd toegestaan
• Contract van meer dan 6 maanden tot 2 jaar — Maximaal 1 maand
• Contract voor onbepaalde tijd — Maximaal 2 maanden
• Contract van 2 jaar of langer — Maximaal 2 maanden

Let op: een cao kan afwijkende regels bevatten, maar de proeftijd mag nooit langer zijn dan twee maanden. Voor beide partijen moet de proeftijd even lang zijn — is de proeftijd voor de werknemer langer dan voor de werkgever, dan is het beding nietig.

Een proeftijd is in de volgende situaties ongeldig (art. 7:652 lid 8 BW):

• Niet schriftelijk overeengekomen — Het beding moet in je arbeidsovereenkomst of cao staan
• Bij een contract van 6 maanden of korter — Hier is geen proeftijd toegestaan
• Bij een tweede contract bij dezelfde werkgever — Tenzij de functie wezenlijk andere vaardigheden vereist
• Bij opvolging — Als je via een uitzendbureau al bij het bedrijf werkte en direct in dienst treedt
• Langere proeftijd dan wettelijk toegestaan — Het hele beding vervalt, niet alleen het meerdere

Werk je via een uitzendbureau? Dan gelden de regels tussen jou en het uitzendbureau, niet het inlenende bedrijf. De ABU-cao staat maximaal twee maanden proeftijd toe bij een contract van 78 weken of langer. Word je daarna rechtstreeks in dienst genomen door het inlenende bedrijf, dan mag er géén nieuwe proeftijd worden afgesproken — je hebt je al bewezen.

Tijdens de proeftijd kunnen beide partijen het contract per direct opzeggen, zonder opzegtermijn en zonder opgave van reden (art. 7:676 BW). Dit betekent:

• Geen ontslagvergunning nodig via het UWV
• Geen toestemming van de kantonrechter vereist
• Geen transitievergoeding verschuldigd
• Geen opzegtermijn — opzegging werkt direct

Wel moet de werkgever op verzoek van de werknemer schriftelijk de reden van het ontslag meedelen. Dit kan belangrijk zijn als je vermoedt dat sprake is van discriminatie.

Hoewel je makkelijker ontslagen kunt worden, heb je tijdens de proeftijd dezelfde arbeidsrechtelijke bescherming als elke andere werknemer:

• Recht op loon volgens het afgesproken salaris
• Opbouw van vakantiedagen (minimaal 4 keer het aantal werkdagen per week op jaarbasis)
• Recht op een veilige werkplek en bescherming door de Arbowet
• Bescherming tegen discriminatie — Ontslag in de proeftijd vanwege zwangerschap, geloof of afkomst is verboden

Bereid je goed voor op de salarisonderhandeling vóór je start. Lees onze gids over salarisonderhandeling voor concrete tips.

Sinds 1 januari 2015 mag een concurrentiebeding alleen worden opgenomen in een contract voor onbepaalde tijd (art. 7:653 BW). Bij een tijdelijk contract is een concurrentiebeding alleen geldig als de werkgever schriftelijk motiveert welke zwaarwegende bedrijfsbelangen het beding rechtvaardigen.

Belangrijk: als je wordt ontslagen in de proeftijd, kan een concurrentiebeding toch geldig zijn. De rechter toetst wel of het beding in verhouding staat tot de korte duur van het dienstverband.

Word je ontslagen in de proeftijd? Controleer dan het volgende:

1. Is het proeftijdbeding geldig? — Check de punten hierboven
2. Vraag schriftelijk de reden op — Je werkgever is verplicht deze te geven
3. Check op discriminatie — Ontslag wegens zwangerschap, ziekte of achtergrond is verboden, ook in de proeftijd
4. Meld je direct bij het UWV als je een WW-uitkering wilt aanvragen

Je hebt géén recht op transitievergoeding bij ontslag in de proeftijd, maar je kunt wel een WW-uitkering aanvragen als je aan de voorwaarden voldoet. Zorg dat je cv op orde is — lees onze tips over je cv aanpassen na ontslag.